Ung thư cổ tử cung là bệnh “phòng được”, nhưng phụ nữ vẫn mắc và tử vong nhiều chỉ vì bỏ lỡ sàng lọc

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phụ khoa có thể phòng ngừa và phát hiện sớm dễ dàng nhất. Khi tổn thương được phát hiện ở giai đoạn tiền ung thư, khả năng điều trị khỏi gần như 100%. Vì vậy, sàng lọc định kỳ là việc mọi phụ nữ đã từng quan hệ tình dục đều phải thực hiện.

1. Mục đích của sàng lọc

Sàng lọc nhằm:

• Tìm các tế bào bất thường trước khi chúng trở thành ung thư.

• Phát hiện nhiễm HPV nguy cơ cao – nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung.

• Tạo cơ hội can thiệp sớm, giảm thiểu nguy cơ phải điều trị phức tạp.

2. Các phương pháp sàng lọc hiện nay

Pap smear / ThinPrep

• Lấy mẫu tế bào cổ tử cung để phát hiện bất thường.

• Đơn giản, tin cậy, được áp dụng phổ biến.

Xét nghiệm HPV

• Tìm virus HPV nguy cơ cao (đặc biệt là týp 16, 18).

• Độ nhạy cao, phù hợp cho phụ nữ từ 30 tuổi trở lên.

Đồng xét nghiệm (Co-test) – Pap + HPV

• Độ chính xác cao nhất, giảm nguy cơ bỏ sót tổn thương.

Soi cổ tử cung

• Áp dụng khi Pap hoặc HPV bất thường.

• Quan sát cổ tử cung chi tiết, có thể sinh thiết nếu cần.

Kiểm tra bằng axit axetic (VIA)

• Phương pháp sàng lọc đơn giản, chi phí thấp.

• Áp dụng ở cơ sở hạn chế điều kiện xét nghiệm.

3. Tần suất sàng lọc theo khuyến cáo hiện hành

Từ 21 – 29 tuổi

• Pap smear mỗi 3 năm nếu kết quả bình thường.

• Không cần xét nghiệm HPV thường quy.

Từ 30 – 65 tuổi

Một trong ba lựa chọn:

1. Pap + HPV (đồng xét nghiệm): 5 năm/lần (ƯU TIÊN).

2. Pap smear đơn lẻ: 3 năm/lần.

3. Xét nghiệm HPV đơn lẻ: 5 năm/lần.

Trên 65 tuổi

• Có thể ngừng sàng lọc nếu:

o Đã có 3 lần Pap bình thường liên tiếp trong 10 năm gần đây hoặc

o 2 lần Co-test bình thường, và

o Không có tiền sử tổn thương tiền ung thư mức độ cao.

Trường hợp đã cắt tử cung toàn bộ

• Nếu cắt vì bệnh lý lành tính → dừng sàng lọc.

• Nếu có tiền sử tổn thương nặng → vẫn phải sàng lọc theo chỉ định bác sĩ.

4. Ai cần sàng lọc?

• Tất cả phụ nữ đã quan hệ tình dục, đặc biệt từ 21 tuổi trở lên.

• Người có nguy cơ cao: nhiễm HIV, ức chế miễn dịch, tiền sử Pap bất thường.

5. Lợi ích lớn nhất của sàng lọc

• Phát hiện sớm và điều trị kịp thời trước khi thành ung thư.

• Giảm 90% nguy cơ tử vong do ung thư cổ tử cung.

• Chi phí thấp hơn rất nhiều so với điều trị ung thư giai đoạn muộn.

6. Các lưu ý quan trọng

• Sàng lọc không phải là xét nghiệm chẩn đoán ung thư.

• Nếu có kết quả bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định thêm xét nghiệm thích hợp (soi cổ tử cung, sinh thiết…).

• Tiêm vắc-xin HPV là biện pháp dự phòng tối ưu nhưng không thay thế sàng lọc định kỳ.

Tin bài: Khoa Phụ - Trung tâm Sản Nhi - Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai.