1. Bệnh đái tháo đường là gì?

Bệnh đái tháo đường (còn gọi là tiểu đường) là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, do tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc khi cơ thể không thể sử dụng hiệu quả insulin mà nó sản xuất, dẫn đến tăng đường huyết.

Bệnh tiến triển âm thầm nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như mù lòa, suy thận, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, hoại tử chi, ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh và trở thành gánh nặng thực sự cho phát triển kinh tế, xã hội.

2. Các loại đái tháo đường

- Đái tháo đường type 1: Thường gặp ở người trẻ, do cơ thể không sản xuất được insulin.

- Đái tháo đường type 2: Thường gặp nhất (chiếm 90-95%), liên quan đến lối sống, di truyền.

- Đái tháo đường thai kỳ: Xảy ra trong thời kỳ mang thai.

3. Nguyên nhân gây bệnh đái tháo đường

Bên cạnh yếu tố như di truyền, lão hóa, thì nguyên nhân chính là do lối sống thiếu lành mạnh với các hành vi nguy cơ như dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu bia.

4. Triệu chứng của bệnh đái tháo đường

- Người bệnh thèm ăn, ăn nhiều, nhiều người gầy sút nhanh, trẻ chậm phát triển.

- Khát nước, uống nhiều, đi tiểu nhiều lần trong ngày.

- Nước tiểu có nồng độ đường cao, ruồi bâu, kiến đậu, khi khô thường để lại các vết bẩn hoặc mảng trắng.

- Mệt mỏi, mờ mắt.

- Vết thương lâu lành, dễ nhiễm trùng.

- Da khô, ngứa, tê bì chân tay.

5. Những yếu tố nguy cơ

- Thừa cân, béo phì.

- Ít vận động.

- Ăn uống không lành mạnh (nhiều đường, nhiều chất béo).

- Tiền sử gia đình có người mắc bệnh.

- Người từ 40 tuổi trở lên.

6. Cách phòng ngừa bệnh đái tháo đường

- Lối sống lành mạnh:

Có chế độ ăn uống hợp lý nhằm kiểm soát cân nặng và lượng mỡ dư thừa, cần ăn nhiều rau, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm tự nhiên còn tươi, tránh ăn thực phẩm chế biến sẵn hoặc thực phẩm nhiều chất béo, nước có gas. Nói không với hút thuốc lá, không lạm dụng rượu, bia.

- Tăng cường vận động thể chất:

Tăng cường hoạt động thể lực, chọn một môn thể thao để luyện tập. Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày/tuần (đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe).

- Khám sức khoẻ định kỳ:

Xét nghiệm đường máu là cách duy nhất tầm soát bệnh đái tháo đường để sớm phát hiện bệnh, đo đường huyết ít nhất mỗi năm 1 lần.

Đặc biệt là những đối tượng có nguy cơ cao như người: từ 40 tuổi trở lên; từng được xác định rối loại đường huyết; thừa cân, béo phì; mắc bệnh lý tim mạch; có người thân trong gia đình mắc bệnh đái tháo đường; phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ cần theo dõi thường xuyên hơn.

* Khi mắc bệnh đái tháo đường cần chú ý:

- Kiểm tra đường huyết theo quy định.

- Uống thuốc điều trị bệnh điều độ theo sự chỉ dẫn của bác sỹ.

- Ăn đủ chất đạm, béo, tinh bột, vitamin, muối khoáng, nước với lượng và tỷ lệ hợp lý; ăn đúng giờ, không quá đói, không quá no; ăn nhiều bữa nhỏ (4-6 bữa/ngày), ăn bữa phụ vào buổi tối để tránh hạ đường huyết vào ban đêm; ăn giảm chất béo, tăng chất xơ, dùng các loại thực phẩm có lượng đường ít như: khoai lang, khoai sọ, sắn, củ từ...

- Hãy mang theo người: kẹo cứng, nước trái cây, nho khô, hay các loại bánh chứa nhiều đường trong túi để dùng khi đường trong máu của bạn bị xuống thấp.

6. Thông điệp truyền thông

- “Đái tháo đường - Phát hiện sớm, phòng ngừa hiệu quả!”

- “Ăn uống khoa học - Tập luyện đều đặn - Sống khỏe mỗi ngày”

- “Đừng đợi có bệnh mới đi khám!”

Tin bài: DS.Nguyễn Thị Lê - Khoa Dược CS 2 BVĐK số 1 tỉnh Lào Cai