Bại não là một nhóm rối loạn vận động và tư thế do tổn thương não không tiến triển, xảy ra trong giai đoạn phát triển sớm của trẻ.

Trẻ bại não thường gặp các vấn đề như:

• Cứng cơ, co cứng, yếu cơ hoặc vận động không phối hợp.

• Khó khăn trong đi lại, cầm nắm, nói chuyện, ăn uống.

• Một số trẻ có kèm theo rối loạn cảm giác, trí tuệ hoặc hành vi.

Điều trị bại não là quá trình đa chuyên khoa, trong đó vật lý trị liệu – phục hồi chức năng vận động đóng vai trò rất quan trọng.

1. Phương pháp tập vận động kháng trở là gì?

Tập vận động kháng trở (Resistance exercise) là phương pháp tập luyện có sử dụng lực cản bên ngoài (dây thun, tạ nhỏ, túi cát, tay của kỹ thuật viên, hoặc máy tập) nhằm tăng sức mạnh cơ bắp và khả năng kiểm soát vận động cho trẻ.

2. Mục đích của tập vận động kháng trở

• Tăng sức mạnh cơ giúp trẻ giữ thăng bằng và di chuyển tốt hơn.

• Giảm co cứng cơ, cải thiện tầm vận động khớp.

• Nâng cao khả năng kiểm soát vận động chủ động.

• Hỗ trợ hoạt động hàng ngày: ngồi, đứng, đi, cầm nắm.

• Cải thiện chất lượng cuộc sống và sự tự tin của trẻ.

3. Nguyên tắc khi tập luyện

• Bắt đầu từ nhẹ đến nặng, tăng dần mức kháng trở.

• Đúng kỹ thuật, phù hợp với khả năng của từng trẻ.

• Kết hợp bài tập kéo giãn, điều hòa hô hấp và thư giãn cơ.

• Theo dõi sát phản ứng của trẻ trong khi tập (mệt, đau, co cứng tăng…).

• Kiên trì và lặp lại hàng ngày để đạt hiệu quả tối đa.

4. Các hình thức tập vận động kháng trở cho trẻ bại não

• Tập bằng dây đàn hồi (Theraband): cho chi trên hoặc chi dưới.

• Tập với túi cát nhỏ (0,5 – 1 kg) gắn vào cổ tay hoặc cổ chân.

• Tập với bàn đạp kháng trở hoặc máy tập nhẹ.

• Kỹ thuật viên dùng tay tạo lực cản khi trẻ thực hiện động tác.

• Trò chơi vận động kháng trở: kéo dây, đẩy bóng, nâng vật nhẹ – giúp trẻ hứng thú hơn.

5. Vai trò của cha mẹ và người chăm sóc

• Đồng hành cùng trẻ trong quá trình tập luyện.

• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ phục hồi chức năng.

• Khuyến khích trẻ kiên trì tập luyện mỗi ngày.

• Theo dõi tiến triển, báo lại cho nhân viên y tế khi có bất thường.

6. Lợi ích đạt được sau quá trình tập luyện

• Cải thiện sức cơ, dáng đi, khả năng thăng bằng.

• Giảm biến chứng co rút, cứng khớp.

• Trẻ tự lập hơn trong sinh hoạt.

• Tăng niềm vui, sự hòa nhập và chất lượng cuộc sống.

“Mỗi buổi tập là một bước tiến trong hành trình hồi phục của trẻ bại não.

Sự kiên trì của gia đình và sự đồng hành của nhân viên y tế sẽ giúp trẻ đến gần hơn với cuộc sống bình thường” 

Tin bài: Điều dưỡng Trần Thị Lành - Khoa Y học cổ truyền – Bệnh viện đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai.